Stadspoorten

  • Heusden standerdmolen veerpoort
  • Heusden rondleiding wijksepoort

De Veerpoort.
Een aantal poorten zijn tijdens de grootschalige restauratie van Heusden in ere hersteld.
Toen tijdens de restauratie van Heusden in de jaren zeventig duidelijk werd dat zich op deze plaats nog de fundamenten van een oude poort bevonden, werd besloten dat bouwwerk te reconstrueren. Evenals bij de herbouwde Wijkse poort was men zich ervan bewust dat een reconstructie kritiek zou oproepen, maar de beschikbaarheid van oude afbeeldingen én de behoefte aan een visueel goede afsluiting van de lange zichtas Botermarkt-Hoogstraat-Waterpoort gaven de doorslag. De Veerpoort werd in 1976 in gebruik genomen. Omdat de vestingwallen nog altijd een waterkerende functie hebben, moest de tunnel in het achter de Veerpoort gelegen Hollandiabolwerk worden voorzien van vloeddeuren, die bij hoog water gesloten worden.

De naam ‘Veerpoort’ is enigszins verwarrend. De naam komt weliswaar voor op plattegronden van de stad uit de zeventiende eeuw, maar vanouds heette deze poort de Waterpoort, zoals tegenwoordig ook de naam luidt van de straat. De benaming Veerpoort verwijst naar het veer op het aan de overzijde van de Maas gelegen Nederhemert, dat achter de poort vertrok.

De Wijkse Poort.
De Wijkse poort is vernoemd naar het dorp Wijk bij Aalburg, dat tot de aanleg van de Bergsche Maas te bereiken was via de Maasdijk. Dit is een van de toegangspoorten tot de stad die in het kader van de restauratie van de vesting werd gereconstrueerd. De oplevering van de Wijkse poort in 1984 markeerde de afronding van het herstel van de vestingwerken. Hoewel het aanvankelijke restauratieplan niet voorzag in de herbouw van complete stadspoorten, werd voor de Wijkse poort, evenals voor de Veerpoort, een uitzondering gemaakt omdat er veel gegevens beschikbaar waren. Toch is de opbouw boven deze poort geen getrouwe reconstructie van de vroegere situatie. Wel zijn de vormen ervan gebaseerd op details met betrekking tot de vroegere poorten op de uitvalswegen naar Herpt en Oudheusden, zoals die bekend zijn uit de stadsplattegrond van Blaeu uit 1649.

Voor het hedendaagse verkeer moest naast de Wijkse poort een coupure worden gemaakt in de vestingwal. Deze ingreep zorgde destijds voor veel kritiek, omdat deze concessie aan de restauratieplannen en de oude situatie voor menigeen onaanvaardbaar was.